DASHview

foto Natura2000 gebied Rijntakken nabij Rhenen

Wat is DASHview?

DASHview is een interactief dashboard dat inzicht geeft in de herkomst van stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden. Via de tabbladen in het menu bovenaan het scherm verkent u de relatie tussen emissies (uitstoot) en depositie (neerslag) van stikstof in deze gebieden. De onderliggende data zijn eerder als dataset DASH25 beschikbaar gesteld. In het tabblad Verantwoording vindt u het toepassingsdomein en de gebruiksbeperkingen van deze dataset.

Tabblad Herkomst

Kaartbeeld herkomst

In het tabblad Herkomst is het mogelijk om voor het geselecteerde Natura 2000-gebied van elk kilometervak (km-vak) in Nederland de depositiebijdrage in Mol op het natuurgebied in te zien. U vindt dit tabblad in het menu bovenin het scherm van deze website. In het kaartje hiernaast is een voorbeeld te zien van het Voornes Duin.

Stap 1: kies een natuurgebied

Selecteer eerst een Natura 2000-gebied. Op de kaart krijgt dit Natura 2000-gebied een groene begrenzing. Natuurgebieden zonder overbelaste hexagonen zijn wel in de keuzelijst opgenomen maar niet te selecteren (gedimd).

Stap 2: kies een zone

Selecteer een zone: heel Nederland, een provincie of een grenszone. Het taartdiagram toont dan de bijdrage vanuit de gekozen zone, voor alle sectoren samen of voor één specifieke DASH-sector. De geselecteerde zone krijgt een blauwe begrenzing. Bij selectie van een provincie wordt de kaart daarop gecentreerd. De grenszone met België en Duitsland vormen elk een apart te selecteren zone. De bijdrage vanuit de eerste 25 km-vakken vanaf de grens worden in dit geval getoond.

Stap 3: kies een sector

Selecteer één van de 17 DASH-sectoren. De kaart toont daarna de depositie(vracht) vanuit elke gridcel voor het geselecteerde natuurgebied. Voor de grenszones zijn er 4 sectoren beschikbaar: Industrie, landbouw, Wegverkeer en Overig.

Stap 4: kies kaarttype

Selecteer het kaarttype: Depositie of Depositievracht. Depositie toont de gemiddelde bijdrage van een gridcel in mol N/ha/jr op één hectare van het gekozen Natura 2000-gebied. Depositievracht toont de totale bijdrage over alle hectares van het Natura 2000-gebied samen.

Kaartlegenda

De legenda is dynamisch en gebaseerd op de waarden in de kaart. Standaard bestaat deze uit 8 klassen. Elke klasse heeft een gelijke som (het aantal km-vakken x de depositie per km-vak).

Selectie op de kaart zelf

Door een km‑vak op de kaart te selecteren verschijnt een pop‑upscherm met de bijdrage in dat vak (depositie of depositievracht) voor de gekozen sector. Met de selectietools rechtsboven in het scherm kunt u meerdere km‑vakken selecteren. Het taartdiagram toont dan de gesommeerde bijdrage van alle geselecteerde km‑vakken.

Tabblad Emissie

Voorbeeldkaart tabblad emissies

Het tabblad Emissie in het menu bovenin het scherm van deze website toont de emissie in ton per km-vak voor elke DASH-sector. Ook hier kan een eigen selectie van de km-vakken worden gemaakt via de provincie of een selectie op de kaart. In het bijbehorende taartdiagram ziet u de totale emissie per DASH-sector.

Stap 1: kies een stof

Selecteer de stof waarvoor u de emissie wilt zien: Ammoniak (NH3), Stikstof(di)oxide (NOx) of N-totaa (de stikstoffractie in NH₃ en NOx samen, in ton N).

Stap 2: kies een zone

Selecteer een zone: heel Nederland, één van de 12 provincies of het Continentaal Plat (NCP: het Nederlandse deel van de Noordzee). De grensregio met België en Duitsland toont per sector de emissies voor de eerste 25 km van de grens. Omdat de kilometervakken deels overlappen zijn óf de emissies van de grensregio, óf de emissies van Nederland op de kaart zichtbaar.

Stap 3: kies een sector

Selecteer een van de 17 DASH-sectoren voor de Nederlandse zones. Bij de grenszones is het aantal sectoren beperkt tot 4: Industrie, Landbouw, Wegverkeer en Overig.

Selecteer een km-vak op de kaart zelf

Als u een km‑vak selecteert, verschijnt een pop‑upscherm met de emissie in dat vak voor de gekozen stof en sector. Met de selectietools rechtsboven in het scherm kunt u meerdere km‑vakken kiezen. Het taartdiagram toont dan de totale emissie van de selectie.

Tabblad Bijdrage

Voorbeeld schermfoto kaart met bijdrage

Het tabblad Bijdrage toont met een bolletjeskaart voor elk Natura 2000-gebied de bijdrage aan de depositie uit de gekozen zone (Nederland of één provincie). De bijdrage kan worden weergegeven voor alle sectoren samen of per DASH-sector. In vergelijking met het tabblad Herkomst is het de omgekeerde manier om de relatie tussen de locatie van de emissie en de depositie op het Natura 2000-gebied in een kaart weer te geven. Via het tabblad Bijdrage is de gemiddelde depositie op het gebied in te zien, exclusief de bijdrage vanuit het buitenland en exclusief de meetcorrectie.

Stap 1: kies een zone

Selecteer een zone: heel Nederland, een van de 12 provincies of het Continentaal Plat (het Nederlandse deel van de Noordzee).

Stap 2: kies een sector

Selecteer een van de 17 DASH-sectoren voor de Nederlandse zones.

DASH-data

DASH (DAtaset Stikstofdepositie Herkomst) beschrijft ruimtelijk de herkomst van stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden per vierkante kilometer. Zowel door Nederlandse bronnen als bronnen net over de grens met België en Duitsland. De gegevens zijn beschikbaar voor zowel elk Natura 2000-gebied met stikstofgevoelige habitattypes in zijn geheel, als per habitattype individueel. Daarnaast zijn de bijbehorende emissies per vierkante kilometer uitgesplitst per sector en naar NOX en NH3. De dataset bestaat uit een serie van geopackages, koppeltabellen en documentatie. Download de DASH-data via RIVMdata.

Meer weten?

Op RIVM.nl is meer algemene informatie beschikbaar over wat stikstof is en hoever stikstof verspreidt. Ook is er meer informatie te vinden over hoe het RIVM deposities berekent en waar het RIVM meet. Verder staat er uitleg over de modellen waarmee het RIVM de depositie berekend. Op de website van de Emissieregistratie is data openbaar over de uitstoot van onder andere stikstof-houdende stoffen. En via de Opendata over stikstof zijn de meest actuele datasets over stikstof, AERIUS en DASH te downloaden.

Verantwoording

DASHview ontsluit de DASH dataset 2025 voor de beleidsmaker

Op deze site staat de DASH dataset 2025(DASH25). DASH is een zeer uitgebreide dataset van het RIVM die gemaakt is voor de provincies voor de Gebiedsgerichte aanpak (GGA). Het bevat de relatie tussen een emissie vanuit een kilometervak ergens in Nederland en de depositie die dat emissievlak veroorzaakt in alle Natura2000-gebieden. De DASH dataset is heel groot en om het te gebruiken is kennis van Geografische Informatiesystemen (GIS) en databases nodig. DASHview geeft beleidsmakers direct toegang tot de belangrijkste inzichten vanuit DASH. In DASHview wordt niet de hele dataset ontsloten: alle depositiecijfers beperken zich op dit moment nog tot de gemiddelde depositie per Natura2000-gebied, en niet die per habitat of per hectare. Het doel van deze dataset is inzicht te krijgen in de herkomst van stikstofdepositie, veroorzaakt door emissiebronnen van stikstofdioxiden (NOX) en ammoniak (NH3), en te laten zien welke emissielocaties hoeveel depositie in Natura 2000-gebieden opleveren.

Herkomst emissiedata: Emissieregistratie

De data zijn gebaseerd op vastgestelde emissies uit de Nederlandse Emissieregistratie. De data zijn niet gebaseerd op bijvoorbeeld vergunde data – over deze data beschikt het RIVM niet. DASH kan regio’s waar maatregelen het meeste opleveren identificeren. Voor specifieke berekeningen van het effect van (volume) maatregelen of salderingsruimte zijn specifiekere gegevens en berekeningen nodig. Op de website van de Emissieregistratie is emissiedata te vinden van de 375 belangrijkste milieubelastende stoffen naar lucht en water, waaronder die van stikstofhoudende componenten. De data van de Emissieregistratie zijn de basis voor de berekeningen in dit dashboard.

Toepassingsbereik

Omdat de data per Natura 2000-gebied worden gepubliceerd kan het worden gebruikt bij kwalitatieve beoordelingen, zoals:

  • Welke regio of sector veroorzaakt meer depositie op een natuurgebied dan een ander?
  • Waar komt de grootste hoeveelheid depositie vandaan binnen een sector?
  • Is de hoeveelheid depositie die wordt veroorzaakt afkomstig uit een zone dichtbij of ver weg?

De data tonen de hoeveelheid stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Dit is de berekende depositiebijdrage op basis van emissiegegevens van de Emissieregistratie, berekend met het OPS-model. Deze cijfers kunnen worden gebruikt om inzicht te krijgen in de hoeveelheid stikstofdepositie. Er zijn echter beperkingen aan de interpretatie (zie volgende paragraaf voor de gebruiksbeperkingen). Getallen in de dataset zijn afgerond op een beperkt aantal decimalen:

  • Emissies in ton/jaar zijn afgerond op 1 decimaal en maximaal 4 significante decimalen
  • Deposities in mol/ha/jaar zijn ook afgerond op 1 decimaal en maximaal 4 significante decimalen.

Het is aan de gebruiker van de data om zeer kleine getallen op waarde te schatten. Deze waarden zijn gekozen om niet teveel gegevens te verliezen (bijvoorbeeld wanneer er veel wordt gesommeerd); de data zijn niet bedoeld om te gebruiken op een groot detailniveau.

Beperkingen dataset DASHview

De DASHview dataset kan niet gebruikt worden om absolute depositiewaarden te krijgen voor een bepaald gebied. Dit komt omdat in deze set niet de volledige depositie vanuit het buitenland staat en niet gekalibreerd op metingen is. Het potentiële effect van een scenario dat met deze data wordt uitgerekend kan daarom indicatief worden ingeschat; aanbevolen wordt om deze uit te zetten tegen de (ongekalibreerde) depositie van een sector in AERIUS Monitor. Om de depositie van één of een klein aantal individuele bron(nen) te berekenen is de meest recente versie van AERIUS Calculator geschikt.

De DASH-sectoren

In DASH25 staan 17 verschillende sectoren. Ze staan hieronder uitgewerkt:

  • Industrie en afvalverwerking
  • Energie
  • Landbouwhuisdieren - Rundvee
  • Landbouwhuisdieren - Varkens
  • Landbouwhuisdieren - Pluimvee
  • Landbouwhuisdieren - Overige dieren
  • Landbouwhuisdieren - Algemeen
  • Particuliere landbouwactiviteiten
  • Landbouw - Glastuinbouw
  • Landbouw - Overige landbouw
  • Overige sectoren
  • Binnenvaart
  • Visserij
  • Zeescheepvaart
  • Mobiele werktuigen
  • Vliegverkeer en railverkeer
  • Wegverkeer

Deze sectoren samen zijn de totale emissies vanuit Nederland en het Nederlands continentaal plat, het Nederlandse deel van de Noordzee. De DASH sectoren zijn zelf een optelling van onderliggende bronnen. In deze spreadsheet staat de relatie tussen de indeling in DASH en die uit AERIUS Monitor.

Overige sectoren

De categorie ‘Overige sectoren’ wijzigt elk jaar. Op dit moment vallen hier de volgende sectoren onder:

  • Bouw
  • Handel, Diensten en Overheid-Overig
  • Handel, Diensten en Overheid-RWZI’s
  • Handel, Diensten en Overheid-Winning en distributie drinkwater
  • Consumenten: Vuurwerk
  • Consumenten: Vreugdevuren
  • Consumenten: Woningbranden
  • Consumenten: overige emissies
  • Consumenten-Vuurhaarden-hoofdverwarming/koken/warmwater
  • Consumenten-Vuurhaarden-sfeerverwarming

Buitenland

De volledige bijdrage vanuit het buitenland zit niet in de DASH-cijfers. De bijdrage per sector vanuit de eerste 25 kilometer vanaf de grens van Duitsland en België zit wel in DASH. Vooral lokale overheden maken hier gebruik van. De bijdrage per Natura2000-gebied per sector en per (buur-)land staan in deze spreadsheet.

Kalibratie op metingen

Kalibratie is het vergelijken van een modelresultaat met metingen, waarbij het modelresultaat wordt aangepast zodat het beter met de metingen overeenkomt. De Kalibratie op metingen zorgt ervoor dat het verschil tussen de gemeten en gemodelleerde deposities zo klein mogelijk wordt. Dit kan zowel een verhoging als een verlaging zijn. Kalibratie kan alleen op de totale concentratie-/depositieberekening plaatsvinden, omdat de metingen geen onderscheid in individuele bronnen of sectoren maken. De kalibratie is daarom niet in de DASH-data opgenomen. De gemiddelde kalibratiewaarde per Natura2000-gebied staat in een aparte spreadsheet.

Overschrijding van de KDW

De mate van overschrijding van de KDW staat per Natura2000-gebied en per habitat in een aantal spreadsheets.

Over deze site

Contact

Heeft u een vraag of opmerking over de informatie op deze site? Wij helpen u graag. Neem dan contact met ons op via DASHview@RIVM.nl.

Cookies

Deze webpagina’s maken gebruik van cookies en webstatistieken. Hieronder leest u welke cookies geplaatst worden en met welk doel.

Welk soort cookies worden gebruikt?

We gebruiken alleen cookies voor webstatistieken en onderzoek. Dat doen we om beter te begrijpen hoe bezoekers de website gebruiken. Deze informatie helpt ons de site te verbeteren. Bijvoorbeeld door informatie aan te vullen of door het gebruikersgemak te verbeteren.

Deze cookies hebben geen impact op uw privacy. Ze vallen daarom onder de uitzondering van de cookiebepaling in de Telecommunicatiewet. Daarom vraagt deze site geen toestemming voor het plaatsen van deze cookies.

Webstatistieken

Voor webstatistieken gebruiken we het open source webanalysepakket Piwik. Met deze informatie kan de website beter worden afgestemd op de behoeften van bezoekers. De verzamelde gegevens worden niet voor andere doeleinden gebruikt dan het verbeteren van de website.

Geen trackingcookies

Trackingcookies zijn cookies die bezoekers tijdens het surfen over andere websites kunnen volgen. Deze site gebruikt géén trackingcookies en biedt daarom geen ondersteuning voor de DoNotTrack-instelling van browsers. Het RIVM houdt zich aan de in Nederland geldende wet- en regelgeving.

Iedereen mag op grond van de Wet Hergebruik van Overheidsinformatie de informatie op deze website hergebruiken, tenzij anders is aangegeven.

Het recht op hergebruik geldt voor alle soorten informatie zoals teksten, rapporten, foto’s, grafieken en afbeeldingen. Het hergebruik geldt zowel voor commerciële als een niet-commerciële doelen.

Hergebruik is niet toegestaan wanneer:

  • via het copyrightteken (©) is aangegeven dat er op een foto wél copyright rust, of
  • het gaat om content van derden. Controleer daarom altijd de afzender van documenten.

Toegankelijkheid

Wij willen dat iedereen mee kan doen. Ook op onze websites. Daarom besteden we veel aandacht aan toegankelijkheid, gebruiksvriendelijkheid en vindbaarheid. We willen alle informatie zo aanbieden dat iedereen het kan bekijken en gebruiken. Om dit mogelijk te maken, volgen we de Europese Standaard voor toegankelijkheid EN 301 549. Deze standaard is gebaseerd op internationaal erkende afspraken over toegankelijkheid, duurzaamheid, uitwisselbaarheid en vindbaarheid van websites.

De toegankelijkheidsverklaring van DASHview is gepubliceerd op https://www.rivm.nl/toegankelijkheid.